Zwilżalność jest właściwością ciała stałego, która określa sposób, w jaki ciecz rozprzestrzenia się na jego powierzchni i jak z nią oddziałuje. Najczęściej zwilżalność mierzy się za pomocą pomiaru kąta zwilżania wodą, polegającego na naniesieniu kropli wody na powierzchnię ciała stałego i analizie kształtu tej kropli. Gdy kąt zwilżania jest mniejszy niż 90°, powierzchnię uznaje się za zwilżalną, natomiast gdy przekracza 90° – za niezwilżalną.
Zwilżalność odgrywa istotną rolę w wielu zastosowaniach przemysłowych, w których zachodzi kontakt ciała stałego z cieczą. W przemyśle farmaceutycznym ciała stałe występują często w postaci proszków. W proszkach farmaceutycznych zwilżalność ma kluczowe znaczenie na etapie formulacji, przechowywania oraz dla działania gotowych postaci leku.
Znaczenie zwilżalności w wytwarzaniu farmaceutycznych postaci leku
Zwilżalność odgrywa kluczową rolę w procesie granulacji stosowanym w produkcji farmaceutycznej. Granulacja polega na łączeniu drobnych cząstek w większe granulki. Celem tego procesu jest poprawa płynności formulacji, zwiększenie jej zdolności do sprasowania lub poprawa jednorodności rozkładu API (substancji czynnej) w formulacji.
Najczęściej stosowaną metodą jest granulacja na mokro, w której ciecz granulująca (najlepiej woda) jest rozprowadzana na cząstkach, aby umożliwić powstawanie mostków cieczowych pomiędzy nimi i sprzyjać tworzeniu granulek. Dobra zwilżalność ciała stałego jest niezbędna do uzyskania równomiernego rozkładu cieczy i dobrze kontrolowanego wzrostu granulek. Przy słabej zwilżalności nie tworzy się odpowiednia warstwa cieczy wokół cząstek, a konieczna adhezja nie zostaje osiągnięta. Z kolei zbyt dobra zwilżalność może prowadzić do powstania nadmiernej warstwy wody, co skutkuje problemami z adhezją pomiędzy cząstkami. Dodatkowo na powierzchni mogą tworzyć się hydraty, które mogą wykazywać inne właściwości adhezyjne niż pierwotna substancja lecznicza. Należy również uwzględnić charakterystyki zwilżania wszystkich proszków w formulacji – nie tylko substancji czynnej, ale także substancji pomocniczych.
Skuteczność leku a zwilżalność
Skuteczność leku jest wynikiem połączenia szybkości rozpuszczania, biodostępności oraz działania in vivo, a wszystkie te czynniki są powiązane ze zwilżalnością. Poprawa zwilżalności substancji leczniczej prowadzi do mniejszej aglomeracji cząstek leku w kontakcie z cieczą. W efekcie zwiększa się szybkość rozpuszczania, ponieważ dostępna jest większa powierzchnia kontaktu.
Ponieważ zwilżalność odgrywa kluczową rolę zarówno w procesie wytwarzania leków, jak i w ich skuteczności terapeutycznej, pomiary kąta zwilżania proszków farmaceutycznych mają istotne znaczenie w badaniach i rozwoju produktów leczniczych.
Na podstawie teksu Susanny Lauren
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz